Vorige week genoten vriendlief en ikzelf van enkele daagjes Berlijn. Het was de allereerste keer dat we er beiden heen gingen maar het was absoluut een geweldige ervaring. Voor onze trip deed ik uren research zodat we zeker niets zouden missen.Het werd een fantastische trip waarbij we niet alleen cultuur opsnoven, hiervoor is Berlijn trouwens DE plek bij uitstek. Ook werd het een culinaire trip die onze smaakpupillen niet onberoerd lieten, daar vertel ik later nog meer over! In dit artikel heb ik al mijn tips- en tricks, must sees- en do’s gebundeld zodat het ook voor jullie zeker een geweldige ervaring wordt. Alles in dit artikel is verteld vanuit mijn persoonlijke interesses, gevoelens en meningen, jullie kunnen dit uiteraard anders ervaren!

Dag 1: Een bezoek in de beruchte Stasi-gevangenis

Nog vroeg in de ochtend kwamen wij toe in het koude Berlijn. Op een uurtje stonden wij met het openbaar vervoer van de luchthaven aan ons hotel dat gelegen is in Mitte. We checkten ons in, dumpte onze bagage, aten snel een lunch en gingen vervolgens naar de ‘Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen’, beter bekend als de Stasi-gevangenis waar onze tour om 14h30 begon. Deze gevangenis ligt iets buiten het centrum maar is makkelijk bereikbaar met de tram, het is ook absoluut de moeite om eens te gaan bezichtigen. Je ontsnapt even aan de realiteit en wordt letterlijk met je neus op de feiten geduwd, dit is de duistere kant van Berlijn… én de tijd dat hier onschuldige mensen gevangen zaten is nog niet zo heel lang geleden! Bovenstaande foto toont de enige cel die daglicht binnen krijgt, alle andere cellen waren slechts voorzien van sober licht waardoor de gevangenen -vrouwen en mannen- vaak maanden of zelfs jaren geen daglicht zagen.


In deze gevangenis zaten zeer veel vrouwen en mannen die niet akkoord gingen met de gedachtengang van de DDR. Alleen al het gedacht dat je niet akkoord ging met hen was voldoende om opgepakt te worden. Niemand was te vertrouwen: je kind, partner, buur, iedereen kon je zomaar gaan verklikken en dan… verdween je gewoon. De gevangenis was zodanig afgezonderd en lag tussen tal van gebouwen, waardoor niemand wist waar je werkelijk heen was. Het gezin werd niet verwittigd wanneer je kind of partner ‘ontvoerd’ werden en terecht kwamen in deze gruwel. Het leek alsof je van de aardbol verdwenen was. Tien jaar was de minimum straf, vooral schrijvers, journalisten en kunstenaars werden hier de dupe van aangezien zij hun eigen meningen en gevoelens uitte. Absoluut onacceptabel!

De omstandigheden waren vreselijk. Vochtige cellen, slaaptekort, onvoldoende voeding en mishandeling. De tweede gevangenis die werd gebouwd zag er al iets luxueuzer uit. De gevangenen moesten niet langer met zes leven in één donkere cel, zij kregen élk een cel waar daglicht binnen kwam -hoewel ze zelf niet naar buiten konden kijken-. In deze cel stond een houten bed, een toilet en een wasbak. Gevangenen werden niet langer lichamelijk mishandeld, er mochten geen sporen meer achterblijven van wat ze met hen deden. Daarentegen begonnen ze de gevangenen mentaal te mishandelen: elke gevangene kreeg een afzonderlijke cel waardoor zij geen contact konden hebben met de andere gevangenen, zij hadden niets van sociaal contact gedurende al deze jaren. Er waren psychologen aanwezig die er speciaal voor opgeleid waren hen volledig te breken, pure mishandeling in de ergste vorm. Bovendien was het onmogelijk om te slapen, veel gevangenen stierven dan ook door dit slaaptekort.


In december 1989 werden de eerste gevangenen vrijgelaten op aandringen van de democratische oppositie bewegingen. De laatste gevangenen hervonden hun vrijheid in het voorjaar van 1990. Deze plek is absoluut de moeite om eens te gaan bezichtigen. De nachtmerrie waar deze personen in moesten overleven, de hele historie, het zet je zeker aan het denken!

Dag 2: Free tour door Berlijn

Via freetour.com kan je kiezen uit tal van tours doorheen Berlijn, waarvan de meeste bovendien gratis zijn. Freetour kan je trouwens niet enkel gebruiken in Berlijn maar in letterlijk héél de wereld! Het concept is dat je een gratis tour krijgt en achteraf de gids zoveel betaald als je zelf wil. Een leuke en goedkope manier om alle highlights te zien en een interessante uitleg te krijgen. Ze doen bovendien ook heel wat pub crawl’s waarbij je het nachtleven van de stad ontdekt. Wijzelf kozen voor de Free tour of Berlin waarbij je heel wat meer te weten komt over de geschiedenis van Berlijn: voornamelijk de Berlijnse muur, de DDR maar ook de tweede wereldoorlog. De tour duurde ruim drie uur en hierbij zagen wij alle must sees van Berlijn. Ik raad dit dan ook écht aan om te doen. Wij hadden een fantastische, enthousiaste gids die ons heel wat bijleerde dankzij haar interessante uitleg. Eén groot minpunt was de ijzige koude: meer dan drie uur buiten staan en vaak niet bewegen… dat doet pijn in je hele lichaam! Hierdoor kon ik er op het einde ook helemaal niet meer van genieten en verlangde ik gewoon naar een lekker warme plek.


De Berliner Dom is één van de belangrijkste gebouwen in Berlijn. De oorspronkelijke dom werd opgericht in 1747-1750 en bevatte de crypte van Hohenzollern, één van de grootste familiegraven van Europa. De dom werd tijdens de tweede oorlog flink beschadigd maar werd maar in 1975 terug gereconstrueerd. Het orgel van de Dom met meer dan 7000 pijpen is een meesterwerk en het grootste in Duitsland.

Het Altes museum is een archeologie museum. We zijn er zelf niet binnen geweest maar alleen al de buitenkant is behoorlijk impressionant.

Hier bevinden we ons op de Gendarmenmarkt. Links en rechts van de markt staan twee gelijke gebouwen. Het ene gebouw wordt ook wel de Duitse Dom genoemd, het andere gebouw is de Franse Dom en daarbij ook de oudste van de twee kathedralen. De Gendarmenmarkt wordt ook wel ‘het mooiste plein van Berlijn’ genoemd en hier ga ik ergens toch wel mee akkoord. Men heeft de twee gelijkaardige kathedralen en daartussen nog een indrukwekkend gebouw. Het plein heeft een heuse geschiedenis achter de rug en werd zelfs bijna volledig verwoest in de tweede wereldoorlog. Ikzelf vind dat er hier een zeer gezellige sfeer heerst.

Midden op het plein vind men het concertgebouw dat er wederom behoorlijk impressionant uitziet. Voor het gebouw staat er een monument dat opgedragen is aan de dichter Friedrich Schiller. Hij schreef het bekende gedicht Ode aan die Freude dat ondertussen bekend is in heel de wereld als de Negende symfonie van Beethoven. In 1985 werd het uitgekozen als officieel volkslied van de Europese Unie.

Hier stond de Berlijnse muur. Een duidelijk beeld waar Oost en West van elkaar werden gescheiden door deze ‘vreselijke’ muur. Dit kan men zien doorheen heel Berlijn.


Checkpoint Charlie: Checkpoint Charlie was in de tijd van het verdeelde Berlijn een controlepost op de grens van de Amerikaanse en de Russische sector. Tijdens de Koude oorlog werd de post symbool voor zowel de scheiding, als voor de vrijheid.

Het Holocaustmonument. Dit monument, bestaande uit 2711 blokken is een herdenking aan de Joden uit de tweede wereldoorlog. Ik hoef er vast geen tekening bij te maken, we weten allen in welke omstandigheden zij moesten leven en hoe zij op gruwelijke wijze aan hun einde kwamen. Deze mensen hebben nooit een waardige begraafplaats gekregen. De betonblokken hebben allemaal een andere grootte en elke steen is uniek, net zoals de Joden. Op deze manier krijgen zij toch nog een waardige plek om te rusten. Motto van het monument is een tekst van de Italiaanse schrijver Primo Levi, zelf overlevende van het vernietigingskamp Auschwitz: ‘Het is gebeurd, en daarom kan het weer gebeuren. Dat is de kern van wat wij te zeggen hebben.’

Onze Free tour eindigde aan de Brandenburger tor. Op dit moment kon er absoluut geen spontane lach meer vanaf, ik was van kop tot teen bevroren. Dit is de allerbelangrijkste poort in Berlijn. Deze is de enige bewaard gebleven stadspoort van Berlijn. Vroeger was de plek waar de poort staat de stadsgrens van het centrum. Wie door de poort wilde, moest tol betalen. De eerste poort stamt uit 1734.

Dag 3: Dino’s bezoeken in het Museum voor natuurkunde

Dit prachtige gebouw is het museum voor natuurkunde, een museum waar ik absoluut een bezoekje aan wou brengen. Ikzelf hou niet zo van musea waar het allemaal draait rond ‘kunst’, schilderijen, beelden enz… Maar musea waar ik wat kan bijleren over de mens, het leven, geschiedenis, enz… spreken mij ontzettend aan. Het was vrij rustig binnenin het gebouw, wat het extra aangenaam maakte om al deze interessante dingen te ontdekken. Wij liepen maar liefst drie uur rond in het gebouw!


De dino’s vonden wij zonder twijfel het meest indrukwekkende in dit museum. Je komt er heel wat meer over te weten en alles is mooi in beeld gebracht dankzij filmpjes. Deze Brachiosaurus is maar liefst dertien meter hoog!

Maar liefst 30 miljoen objecten zijn ondergebracht in dit museum. Urenlang kun je ronddwalen en zo meer te weten komen over de ontwikkeling van de aarde, het zonnestelsel, fossielen, dinosaurussen, edelstenen, dieren (op sterk water), vulkanen en ga zo nog maar enkele uren door! Hoewel dit niets met de oorlog te maken heeft vond ik dit toch één van de leukste bezienswaardigheden tijdens onze citytrip. Hier nog enkele foto’s in het museum:

Dag 4: De Berliner Unterwellten en terug naar huis!

Onze laatste dag brachten wij een bezoekje aan tour drie van de Berliner Underwelten. Ik ga meteen eerlijk zijn: ik ben héél teleurgesteld teruggekeerd. De rondleiding was absoluut niet wat ik gehoopt had, het was véél geld en je zag heel weinig. Wij volgden deze tour door de bunkers van de koude oorlog en eigenlijk was het best… saai. De vrouw die ons de rondleiding gaf, gaf niet héél veel uitleg en ons ook niet de kans om goed rond te kijken. Ze ratelde letterlijk alles af. Bovendien mag je ook géén foto’s nemen! Indien je toch nog interesse zou hebben om één van de tours te doen dan heb je keuze uit onderstaande rondleidingen:

  • Tour 1: donkere werelden – Mogelijk in het Nederlands
  • Tour 3: U-bahn, bunker, koude oorlog – Mogelijk in het Nederlands
  • Tour 2: From flak towers to mountains of debris
  • Tour F: The fichtebunker time capsule
  • Tour M: Under the berlin wall

Nog wat extra tips voor Berlijn

Slapen doe je in het Park plaza Wallstreet, gelegen in Mitte. Je krijgt een ruime, mooie kamer met een bed dat fantastisch goed ligt. Een zeer ruime badkamer (helaas zonder bad!) en je kan genieten van gratis koffie, thee en chocomelk. Op twee minuten wandelen ligt er een metrostation en op een vijftal minuten bevind je je in hartje centrum met de metro. Wij betaalden ongeveer 100 euro per persoon voor drie nachten.

Een bezoekje aan Alexanderplatz mag absoluut niet ontbreken voor de shop-a-holics onder ons. Men bevind ons hier in hartje centrum. Er heerst een zéér gezellige sfeer en er zijn veel winkels. Héél veel winkels. Wij waren enkele uren zoet met de grote Primark die zich hier gevestigd heeft. Ook ’s avonds ziet het er zeer gezellig en sprookjesachtig uit.

Benieuwd waar je zeker moet gaan eten in Berlijn? Dat lezen jullie in mijn volgende blogbericht! Ik ben super enthousiast over deze stad. We beleefden hier vier fantastische en zeer fijne dagen, maar dat lag mogelijk ook grotendeels aan mijn gezelschap!